جعفر بن أبى إسحاق دارابى كشفى
195
ميزان الملوك والطوائف وصراط المستقيم في سلوك الخلائف ( فارسى )
تمهيد سوم [ منافع مال و جاه ] و اما صفات حميده و خصال محموده كه به سبب مال و از جهت اخرويت ، عارض صاحب مال مىگردد و به آن سبب ، مال و خود ، هردو صالح و نيكو مىشوند . پس آنها نيز ده خصلت است . اول : علّو همّت است و علو همت ، عبارت است از گذشتن از حيات دنيا و زينت و زخارف آن و زهد نمودن در آن و خواستن و استعمال نمودن اموال و امتعهء آن را ، براى آخرت و رضاى خداوند ، نه خواستن خداوند و آخرت را براى دنيا و اموال آن و خداوند فرموده است كه مَنْ كانَ يُرِيدُ الْحَياةَ الدُّنْيا وَ زِينَتَها نُوَفِّ إِلَيْهِمْ أَعْمالَهُمْ فِيها وَ هُمْ فِيها لا يُبْخَسُونَ « 1 » . دوم : عفت است . يعنى عفيف النّفس باشد و به واسطه مال و جاه ، ابواب شهوات را بر خود باز نكند و نفس را از شهوات بطنيه و فرجيه منع نمايد و بازدارد و از جملهء فَاسْتَمْتَعْتُمْ بِخَلاقِكُمْ كَمَا اسْتَمْتَعَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ بِخَلاقِهِمْ « 2 » نباشد . سوم : توجه به حق و رغبت در آخرت است . يعنى آنكه مال را وسيلهء روى آوردن به خداى و به طاعت او و مشغول شدن به تزوّد دار آخرت بگرداند و از توجه و حب مال ، روى بگرداند و إِنِّي وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ حَنِيفاً وَ ما أَنَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ « 3 » را شيوه و مقصد خود قرار دهد مال و جاه را عدوّ خود و خداى را ، دوست خود داند و
--> ( 1 ) . هود : 15 ( 2 ) . توبة : 69 ( 3 ) . انعام : 79